Ölümden Sonra Başlayan Sıra Dışı Bir Serüven

Ölümden Sonra Başlayan Sıra Dışı Bir Serüven: Dante’nin Kemikleri

VakıfBank Kültür Yayınları (VBKY), İnsan ve Toplum Kitaplığı’na edebiyat ve siyaset tarihinin en sıra dışı araştırma dosyalarından birini ekledi. Guy Raffa’nın kaleme aldığı “Dante’nin Kemikleri”, İlahi Komedya’nın ölümsüz yazarı Dante Alighieri’nin 1321 yılında Ravenna’da toprağa verilmesiyle başlayan ve tam yedi yüzyıla yayılan nefes kesici bir tarihsel serüveni gün yüzüne çıkarıyor.

Yedi Yüzyıllık Bir Dedektiflik Hikâyesi

Dante’nin bedeni, ölümünden sonra en az eserleri kadar karmaşık ve sarsıcı bir yolculuğa maruz kaldı. Guy Raffa, bu uzun süreci tarihte ilk kez bir bütün olarak ele alırken okuyucuyu adli bilimden mezar soygunlarına, sanat tarihinden siyasal manipülasyonlara uzanan katmanlı bir yolculuğa davet ediyor. Eserde, İtalyan şairin kemiklerinin başına gelen çarpıcı olaylar kronolojik bir akışla sunuluyor:

• Bir azizin kutsal emanetleri gibi çalınması ve Fransisken bir rahip tarafından duvar ardına gizlenmesi,

• 1865 yılında bir taş ustası tarafından tesadüfen keşfedilmesi,

• Kafatasının ölçülerek faşist ırk politikalarına alet edilmek istenmesi,

• İkinci Dünya Savaşı sırasında Nazi yağmacılarından ve bombardımanlardan gizlenerek korunması,

• Ve nihayet 2006 yılında bilgisayar destekli teknolojiyle yüzünün yeniden canlandırılması.

Bir Avuç Kemik Etrafında İnşa Edilen Bir Ulus

Kitap, Lorenzo de’ Medici, Michelangelo ve Papa X. Leo gibi tarihe yön veren meşhur figürlerin yanı sıra, adı kayıtlara geçmemiş pek çok gizli kahramanın bu süreçteki rolünü inceliyor. Yazar, şairin bedeni bir toz yığınına dönüşürken tarihsel ağırlığının nasıl arttığını gözler önüne seriyor: Dante, Rönesans Floransa’sında edebi bir kahramanken; 19. yüzyılda birleşik İtalya’nın kurucu figürüne, faşizm döneminde milliyetçi bir sembole ve günümüzde ise küresel bir ikona dönüşüyor.

Özlem Günenç’in titiz çevirisi ve Burak Can Tavukçu’nun editörlüğüyle Türkçeye kazandırılan 504 sayfalık bu devasa araştırma, bir şairin kalıntılarının izini sürerken aslında bir ulusun kendisini bir avuç kemik etrafında nasıl inşa ettiğinin etkileyici bir vesikası niteliğinde.

Kitaptan:

“16. yüzyılın başlarında, elverişli ortamdan ötürü Floransa, kibar dilekçelerden vazgeçti ve Dante’nin kemiklerini ülkesine geri ge­tirme hedefine ulaşmak için güç politikasına başvurdu. Bu sefer, projeyi gerçekleştirmek için benzer düşünceye sahip kültürel ve politik liderlerden oluşan gayriresmî hatta dinamik bir grup de­ğil; tüzüğü, finansmanı ve resmî işlevleri olan küçük ama zorlu bir grup oluşturuldu. Ravenna artık Venedik Cumhuriyeti tara­fından değil, Cambrai Birliği’nin 1509’da Venedik’e karşı kazan­dığı zaferin ardından gücü ele geçiren Papalık Roma’sı tarafından kontrol ediliyordu. Son olarak en umut verici olan ise, Floran­sa’nın yöneticisinin yurttaşlarını harekete geçiren ve şairin kalın­tılarına yönelik iddialarını onaylayan Muhteşem Lorenzo değil, Papa X. Leo olarak da bilinen oğlu Giovanni olmasıydı. Tüm yıl­dızlar, yüzyılı aşkın bir süredir Floransa’nın yapmaya çalıştığı şey için aynı hizadaydı: Dante’nin kemiklerini öldüğü şehirden alıp doğduğu yere gömmek.”

Yazar Hakkında

ABD’deki University of Texas at Austin’de İtalyan Çalışmaları alanında doçent olarak görev yapan Guy Raffa, Dante Alighieri’nin hayatı, eserleri ve etkisi üzerine çalışan ödüllü bir araştırmacı, yazar ve dijital beşerî bilimler uzmanıdır. Dante üzerine kaleme aldığı kitap ve makalelerin yanı sıra, Danteworlds adlı çoklu ortam projesinin de yaratıcısıdır. Çalışmaları, Dante’nin edebî ve kültürel mirasını hem akademik hem de geniş okur kitleleri için görünür kılmayı amaçlamaktadır. Raffa’nın başlıca kitapları arasında The Complete Danteworlds: A Reader’s Guide to the Divine Comedy ve Divine Dialectic: Dante’s Incarnational Poetry yer alır.