İbtisam Azem’den “Kayboluş Kitabı”

Büyük Felaket’in Sürrealist İzleri: İbtisam Azem’den “Kayboluş Kitabı” YKY’de!

Çağdaş Filistin edebiyatının en cesur ve özgün seslerinden biri olan İbtisam Azem’in yayımlandığı andan itibaren dünya genelinde büyük bir yankı uyandıran, edebiyat otoritelerince başyapıt olarak nitelendirilen romanı “Kayboluş Kitabı”, Yapı Kredi Yayınları (YKY) etiketiyle raflardaki yerini aldı. Özgün adı Sifru’l-İhtifâ olan ve Zafer Ceylan’ın nitelikli çevirisiyle Türkçeye kazandırılan eser; başta Uluslararası Booker Ödülü olmak üzere pek çok prestijli ödüle aday gösterilerek küresel çapta dikkatleri üzerine çekmişti.

İşgalcinin Paranoyası ile Sırra Kadem Basan Bir Toplum

Roman, okurlarını insan zihnini zorlayan sürrealist ve sarsıcı bir kırılma anıyla karşı karşıya bırakıyor. Filistinli genç Alâ, işgalci İsrail’in kuruluş sürecindeki “Büyük Felaket”i (Nekbe) bizzat yaşamış ama direncini hiçbir zaman kaybetmemiş sevgili anneannesinin ardından yas tutmaktadır. Alâ’nın kapı komşusu olan İsrailli Ariel ise işgalci İsrail hükümetinin baskıcı, ırkçı ve militarist politikalarına karşı eleştirel yaklaşsa da içten içe hâlâ Siyonist ideallere bağlılık duyan bir gazetecidir. Bu iki farklı dünyanın insanı arasındaki kırılgan denge, akılalmaz bir olayla yerle bir olur: Bir sabah ansızın tüm Filistin halkı topyekûn sırra kadem basmış, arkalarında hiçbir iz bırakmadan ortadan kaybolmuştur.

Bu durum, işgalci İsrail tarafının ve Siyonist rejimin yıllardır kurduğu “Filistinsiz bir Filistin” hayalinin gerçeğe dönüşmesidir. Yakın arkadaşı Alâ’yı kaybetmenin şaşkınlığını yaşasa da bu “büyük fırsatı” görmezden gelemeyen gazeteci Ariel, bir yandan sokağın, medyanın ve politikacıların nabzını tutarak ipuçları arar. Diğer yandan da Alâ’nın geride bıraktığı gizli günlüğün sayfalarında gezinmeye başlar. Ariel bu günlük aracılığıyla, koca bir toplumun on yıllardır uğradığı derin haksızlıklar, gasp edilen topraklar ve işgalci gücün estirdiği terörün açtığı derin acılarla en yalın haliyle yüzleşmek zorunda kalır.

Zarif Bir İşçilik, Güçlü Bir Hafıza Vesikası

İbtisam Azem bu dokunaklı romanında, Filistin halkının maruz kaldığı sistemli zulmün anısını ve yerlerinden edilenlerin trajik kaybını bireylerin iç dünyalarındaki psikolojik yansımalarıyla ele alıyor. İşgalcilerin kurumsal paranoyasını ve mağdurların bakış açılarını muazzam bir edebi örgüyle birbirine dokuyan yazar, insanlığın kolektif hafızasına unutulmayacak bir çentik atıyor. Ünlü yazar Richard Ford eseri, “İnsani bir hayal gücüne dayalı büyük eylemlerin gerektiğini anlatan güçlü bir kılavuz” olarak tanımlarken; yazar Leila Aboulela ise “Hem işgalcinin paranoyasını hem de hikâyelerini anlatmak uğruna hayatta kalanların yalnızlığını zekice aktaran gözü pek bir başyapıt” sözleriyle övüyor.

Cem Alpan’ın editörlüğünde hazırlanan, Yapı Kredi Yayınları’nın edebiyat ve roman dizisinden çıkan 192 sayfalık bu sarsıcı eser, 300 TL etiket fiyatıyla raflarda. “Kayboluş Kitabı”, sadece bir siyasi trajedi anlatısı değil; unutturulmak istenen koca bir halkın varlık ve adalet çığlığı olarak tüm edebiyatseverleri derin bir yüzleşmeye davet ediyor.