Modern Düşüncenin Kavramsal Anahtarı: Locke Sözlüğü
Modern felsefenin ve liberalizmin kurucu figürlerinden John Locke’un zihin dünyası, VakıfBank Kültür Yayınları’nın (VBKY) titizlikle hazırladığı dev bir başvuru eseriyle Türkçeye kazandırıldı. “Rousseau Sözlüğü” ve “Larousse Felsefe Sözlüğü” ile başlayan serinin en yeni halkası olan “Locke Sözlüğü”, alanın dünyadaki en saygın otoritelerinden biri kabul edilen John W. Yolton’un imzasını taşıyor. Gökhan Murteza’nın çevirisi ve Eylem Yolsal-Murteza’nın editörlüğüyle raflardaki yerini alan 352 sayfalık bu çalışma, filozofun düşüncelerini tarih dışı ve yüzeysel yorumlardan arındırarak bizzat kendi terminolojisi üzerinden yeniden inşa ediyor.
Locke araştırmaları için uzun yıllardır dünyada temel referans kaynağı kabul edilen bu eser, filozofun sadece en bilinen yapıtlarını değil; eğitim, teoloji, iktisat üzerine yazılarını ve kişisel mektuplarını da kapsayan devasa bir külliyatın süzgecinden geçirilerek hazırlandı. 130’dan fazla madde aracılığıyla Locke’un epistemolojisinden siyaset felsefesine uzanan kavramsal haritasını çıkaran kitap, karmaşık fikirleri hem uzmanlar hem de felsefeye yeni ilgi duyanlar için berrak bir dille sunuyor. Aydınlanma düşüncesinin temellerini, insan anlığına dair tartışmaları ve özgürlük kavramının köklerini derinlemesine kavramak isteyen her okur için “Locke Sözlüğü”, kütüphanelerin başköşesinde yer alacak anıtsal bir rehber niteliği taşıyor.
Kitaptan:
“Sözlüğün okurunun kısa zamanda fark edeceği gibi, Locke’un düşüncesindeki merkezî meselelerin pek çoğu bir grup sözcük ve kavram etrafında toplanır. Örneğin, onun erdem anlatısı, yine kendisinin ahlak, iyi ve kötü, mutluluk, günah üzerine tartışmalarıyla ilişkilidir; öz açıklaması töze ve parçacık hipotezine ilişkin söyledikleriyle bağlantılıdır; mantık, çıkarım, tanıtlama, tümdengelim, ispat gibi terimler ise Locke’un düşüncesindeki bir diğer grubu oluşturur. Sözlük maddeleri çoğunlukla bazıları yayımlanmamış olmakla birlikte yazdıklarına ve bir miktar da yaptığı yazışmalara dayanmaktadır. Böylece bu sözlük, ilgilenenler için Locke’un ele almış olduğu hemen her konuya ilişkin, bu ister bilgi ve gerçeklik anlatısında fazlasıyla tartışmış olduğu merkezî öğretiler, ister hükûmet teorisi, dinî hoşgörüye bağlılığı, daha genel anlamıyla dinî görüşleri, eğitim üzerine çalışması, para üzerine risaleleri, ya da kadınlar hakkındaki değerlendirmeleri olsun, yol göstermeyi amaçlamaktadır.”
Yazar Hakkında;
Erken modern felsefe tarihi alanında, özellikle John Locke üzerine yaptığı çalışmalarla tanınan Amerikalı felsefeci. Oxford Üniversitesinde tamamladığı doktorasının ardından uzun yıllar Rutgers Üniversitesinde felsefe profesörü olarak görev yapmış, 1978–1992 yılları arasında aynı üniversitede dekanlık görevini üstlenmiştir. Çok sayıda telif eserin yanı sıra önemli derleme ve başvuru kitaplarının editörlüğünü de üstlenen Yolton, Locke araştırmalarına metodolojik titizlik ve kavram duyarlılığı kazandıran isimlerden biri olarak kabul edilir. Bu konudaki birçok yayını arasında Locke and the Way of Ideas ve A Locke Dictionary öne çıkar.
